کد خبر: 43/ ٠٤:٢٨ - سه شنبه ٢١ شهريور ١٣٩٦/ تعداد بازدید: 43
نسخه چاپي
ارسال به دوست
 
داخلي
زنجیره تأمینِ تاب‌آور
 
«اقتصاد مقاومتی»، نقشه راهی است برای استفاده کامل از ظرفیت‌های درونی کشور در راستای خلق اقتصاد مقاوم. «وحید سلطانی» عضو هیأت‌مدیره شرکت خدمات بازرگانی، در یادداشتی برای نشریه «عصر مس» به بررسی نسبتِ «تاب‌آوری» و شرکت خدمات بازرگانی پرداخته است.

 

«اقتصاد مقاومتی»، نقشۀ راهی است برای استفادۀ کامل از ظرفیت‌های درونی کشور در راستای خلق اقتصاد مقاوم با تاب و توان مناسب در برابر تهدیدها. براساس بند یکم اصل 110 قانون اساسی، کاهش وابستگی به درآمدهای حاصل از فروش نفت و گاز، ارتقای شاخص‌های عدالت اجتماعی از طریق مردمی‌کردن اقتصاد، افزایش تولید، اشتغال و بهره‌وری با استفادۀ حداکثری از همۀ ظرفیت‌ها، روح خودباوری و خوداتکایی و توجه به اقتصاد دانش‌بنیان، ازجمله موارد مطرح‌شده در سیاست‌های کلی و رویکردهای اقتصاد مقاومتی است.

موضوع مهم دیگر که در اقتصاد مقاومتی به آن پرداخته می‌شود، «تاب‌آوری» است. «تاب‌آوری» در صنعت و معدن به این معنی است که این بخش در مواجهه با مشکلات تأمین مواد اولیه، افت‌وخیز قیمت‌های جهانی و مخاطرات (اعم از مخاطرات اقتصادی، زیست‌محیطی، اجتماعی و فن‌آوری)، قدرت تطبیق و انعطاف‌پذیری خود را از دست نداده و شکننده نباشد؛ یعنی هم منعطف باشد و هم بتواند مخاطرات را جذب کند، بدون آن‌که ثبات خود را از دست بدهد. از این‌رو، می‌توان اقتصاد مقاومتی را به‌صورت راهبردی تعریف کرد که به‌دنبال کاهش آسیب‌پذیری و افزایش «تاب‌آوری» است.
شاخص‌های اندازه‌گیری «تاب‌آوری» در دو گروه شاخص‌های سطح «ملی» و «منطقه‌ای» دسته‌بندی‌شده و دارای مؤلفه‌های ثبات اقتصاد کلان، کارآیی بازارهای خرد، حکم‌رانی خوب، توسعۀ اجتماعی، درستی سیاست‌های مالی، درستی سیاست‌های پولی، اثربخشی دولت، نظارت همه‌جانبه، سلامت بانکی، تنوع صادرات، استقلال صادرات، استحکام خارجی، بدهی خصوصی و ذخایر بین‌المللی خالص و میزان سرمایه‌گذاری بین‌المللی بوده که در دوره‌های معین اندازه‌گیری می‌شود.

پرسش کلیدی
سؤالی که امروزه مطرح می‌شود و اذهان دولتمردان و صنعتگران را به خود مشغول کرده، این است که: چه موانعی وجود دارد که اقتصاد مقاومتی در سازمان و بنگاه‌های اقتصادی، بالأخص در صنایع معدنی نهادینه نشده و تاب‌آوری صنایع در حد پایینی قرار دارد؟ بنابراین، لازم است دلایل ناموفق بودن تأمین‌کنندگان در ارائۀ خدمات مناسب به صنایع را به چالش کشیده و به آن‌ها اشاره‌ کنم:
1. قوانین و آیین‌نامه‌های دست‌وپاگیر و بعضاً متناقض که به تولید رساندن یک طرح یا ادامۀ فعالیت واحد تولیدی را با مشکلات عدیده‌ای مواجه کرده است.
2. استفاده نکردن مناسب صنایع معدنی از امکانات فراوان و متمرکز صنوف و تولیدکنندگان مختلف کشور، به‌طوری‌که بتوان به واحدهای فعال و نمایندگی‌ها دسترسی پیدا کرد؛ که دلیل آن موجود نبودن سایت اطلاع‌رسانی است.
3. سود بالای سپرده‌های بانکی در مقایسه با سود حاصل از فعالیت‌های تولیدی و خدماتی که باعث انتقال سرمایه‌های کشور از فعالیت‌های تولیدی و خدماتی مولد به سایر بازارها شده است.
4. افزایش قابل ‌توجه هزینه‌های تولید به‌دلیل بالا بودن نرخ مالیات، بیمه، عوارض و سود تسهیلات بانکی و همچنین هزینه‌های سوخت و انرژی.
5. تعطیلی یا فعالیت زیرِ ظرفیت تعداد چشمگیری از کارگاه‌ها و صنوف مختلف و بیکاری شاغلان این واحدها به‌دلیل نداشتن امکان رقابت با محصولات وارداتی یا نداشتن امکان تأمین هزینه‌های مختلف و درنتیجۀ آن، برند نشدن تولید داخل که اطمینان از مصرف تولیدات داخل را کاهش داده است.

راهکارها
از نگاه نگارنده، برخی از راهکارهای پیشنهادی در اجرایی‌کردن سیاست‌های کلی اقتصاد مقاومتی، به شرح زیر است:
1. راه‌اندازی بانک اطلاعات منابع و تأمین‌کنندگان کشوری با مشخصات زیر:
الف) مشخصات و نام تأمین‌کنندگان و کارگاه‌های فعال با امکان جست‌وجوی موضوعی براساس زمینۀ فعالیت، به‌خصوص شرکت‌های دانش‌بنیان و معرفی شرکت‌های برتر رتبه‌بندی و ارزیابی‌شده به صنایع.
ب) معرفی نیازمندی‌های صنایع هر استان براساس اولویت و میزان سرمایه‌گذاری و صرفۀ اقتصادی. (اطلاعات فوق می‌تواند حاصل جمع‌بندی کارگروه فنی از نیازهای دریافتی صنایع استانی باشد.)
ج) معرفی فهرست خدماتی که سرمایه‌گذاران و مردم می‌توانند از صنایع و شرکت‌های وابسته بگیرند؛ فراهم‌کردن زمینۀ گسترش کسب‌وکار متناسب با نیازهای روز صنایع معدنی و تولیدی استان‌ها و افزایش دانش فنی و اقتصادی مورد نیاز؛ به‌طوری‌که توسعه و بهبود صنایع پایین‌دستی، بر مبنای محصولات صنایع مادر فراهم شود.
2. برگزاری نمایشگاه‌های تخصصی برنامه‌ریزی‌شده از طرف شرکت نمایشگاهی استان؛ به‌گونه‌ای که با ایجاد ارتباط مناسب بین کارگروه خدمات سرمایه‌گذاری و رفع موانع تولید با تأمین‌کنندگان، در رفع موانع تولید و شناسایی فرصت‌های سرمایه‌گذاری و در زمینۀ مشارکت فنی و اقتصادی گام برداشت و در نتیجۀ آن، «تاب‌آوری» صنایع را افزایش داد.
3. پرداخت تسهیلات مناسب بدون سود و صرفاً در قالب کارمزد، مانند عملیات پرداخت تسهیلات توسط صندوق‌های قرض‌الحسنه، به تأمین‌کنندگان اهلیت‌دار و صلاحیت‌دار و بهبود نقدینگی شرکت‌های تأمین‌کننده و تدارکاتی با امکان گشایش LC داخلی؛ به‌گونه‌ای که تأمین‌کننده نوسانات و تکانه و شوک‌های بازار را کمتر حس کند.
4. تهیه و تدوین آیین‌نامه‌های اجرایی مناسب برای تسهیل فعالیت‌ اصناف و رفع مقررات دست‌وپاگیر با مشارکت صنوف مختلف، با همکاری نمایندگانی از دستگاه‌های دولتی و مجلس شورای اسلامی و پیگیری جهت تصویب و اجرایی شدن آن‌ها.
5. پیگیری جهت اجرایی‌شدن آیین‌نامۀ مالیاتی مربوط به معافیت کارگاه‌های کوچک تولیدی حداقل پنج‌سال و ارفاق معافیت کارگاه‌های تولیدی تا 10کارگر و تخفیف در نرخ مالیات صنوف و کارگاه‌های تازه‌تأسیس یا فعال در مناطق محروم.
6. لزوم توسعۀ کارگاه‌های تولیدی و خدماتی کوچک و زودبازده که با فرهنگ عمومی و تجربی منطقه هماهنگ باشد. به‌طور خاص می‌توان با برنامه‌ریزی، کارگاه‌ها را در مناطق روستایی جهت اشتغال‌زایی و کاهش مهاجرت روستاییان به شهر فعال‌ کرد.
7. ترویج و نهادینه‌کردن تفکر جهادی در فعالیت اصناف و بازاریان، از طریق برنامه‌های آموزشی عمومی کارگران و متخصصان واحدها و کارگا‌ه‌های تولیدی برای تولید بدون عیب و نقص و بالا بردن صلاحیت فنی آنان با ارائۀ گواهی صلاحیت‌دار.
8. اجرای برنامه‌های آموزشی سازمان‌یافتۀ تخصصی برای ایجاد برتری اقتصاد ایران، با الگو گرفتن از «ظرافت و دقت ژاپنی» و «استحکام صنعت آلمانی» که دلیل این قوت اقتصاد ژاپنی و آلمانی، نظام آموزشی مستحکم‌شان است. تأکید می‌شود نظام آموزشی است که دارد این فرهنگ را ایجاد می‌کند.
9. اقدام اجرایی به‌منظور عملی‌کردن اقتصاد مقاومتی به‌جای برگزاری همایش‌های مختلف و پرهیز از اقدامات شعاری در این زمینه.
10. تخصیص بخشی از درآمدهای نفتی به زیرساخت‌های اقتصادی در شهرها و روستاها.
11. بررسی و تجزیه‌وتحلیل آسیب‌ها و معضلات موجود در صنایع و مبتلابه تأمین‌کنندگان که امکان نقش‌آفرینی اصناف و بازاریان در رفع مشکلات مزبور را کم کرده است.

و اما تاب‌آوری در شرکت خدمات
شرکت «خدمات بازرگانی معادن و فلزات غیرآهنی» به‌عنوان کارگزار شرکت مس در تأمین کالا و ملزومات آن، درصدد انتخاب تأمین‌کنندگان مناسب و در عین‌حال «تاب‌آور» بوده تا هزینه‌های خرید و تأخیر زمانی را به میزان زیادی کاهش داده و قابلیت تداوم کسب‌وکار در زمان بروز اختلالات و به پیروی از آن، رقابت‌پذیری شرکت و رضایت مشتریان را افزایش دهد.
این شرکت با تلاش و همراهی مدیران مسئول صنعت مس، مسألۀ تولید داخلی را چنان‌که شایستۀ آن است رونق بخشیده و پیش برده؛ به‌طوری‌که کالاهای تولید داخل سهم عمدۀ سبد مصرفی شرکت مس را اشغال کرده که این عامل ضمن حمایت از تولید ملی، باعث ایجاد انگیزه در تولیدکننده و به‌تبع آن ارتقای کیفیت کالاهای تولیدی شده است.
به ‌عبارت ‌دیگر، شرکت ملی صنایع مس ایران به‌عنوان یکی از اولین سازمان‌های پیشتاز است که با همکاری سازندگان کشور در ساخت قطعات مصرفی و تجهیزات کارخانه‌های خود، در مسیر استقلال و خودکفایی و افزایش تاب‌آوری گام برداشته است و در این راستا طی سال‌های گذشته با تهیۀ نقشه‌های ساخت، بسیاری از اقلام کارخانه‌های معدن تغلیظ، ذوب و پالایشگاه و لیچینگ، تجهیزاتی از قبیل دستگاه‌های انتقال نیرو و مواد، شاول‌ها، سنگ‌شکن‌ها، سرندها، آسیاها، تیکنرها، قطعات کوره‌های کنورتر و ریورب و فلش و خط نورد را تأمین کرده و اقدامات قابل ‌توجهی در زمینۀ ساخت قطعات استراتژیک چون اتاق بار کامیون‌های معدنی، ساخت کویل و سیم‌پیچی الکتروموتور 4500 اسب بخار، نصب چرخ‌دندۀ آسیاها، بدون حضور کارشناسان خارجی انجام داده است. از این‌رو، با تداوم این همکاری‌ها توانسته است در ساخت قطعات، هم از نظر تعداد و ارزش ریالی و هم از نظر فنی و تکنولوژی، به پیشرفت‌های فراوانی دست یابد، به‌طوری‌که با شروع از قطعات فلزی و با تکنولوژی پایین در سال‌های اولیه، اکنون وارد ساخت بسیاری از قطعات و تجهیزات با متریال و تکنولوژی پیشرفته ازجمله دستگاه استارتینگ شیت و روتور توربین نیروگاه حرارتی و حتی مواد شیمیایی مورد نیاز فرآوری مس شده است.
علاوه بر موارد ذکرشده، شرکت خدمات بازرگانی در راستای افزایش رضایت مشتری و شفاف‌سازی فعالیت‌های بومی‌سازی و بالا بردن تاب‌آوری صنعت مس، کوشش‌هایی از این قبیل داشته است: 1. ایجاد استعلام الکترونیکی برای امنیت‌بخشی به اطلاعات تأمین‌کنندگان قبل از گشایش پاکت‌ها و تعیین برندۀ مناقصات 2. ارتباط برقرار کردن با نمایندۀ سازندگان تجهیزات معدنی جهت ثبت‌نام کارگاه‌های صلاحیت‌دار برای تولید قطعات خاص تجهیزات معدنی و فرآوری و ورود به بازار جهانی (در صورت ممیزی و کسب امتیاز لازم جزو منابع تأمین آن شرکت‌ها قرار خواهند گرفت) 3. مذاکره با افراد متخصص و دارای رتبۀ علمی برای ایجاد آمادگی در بومی‌سازی برخی مواد شیمیایی 4. تشویق برخی اصناف برای اخذ نمایندگی‌های معتبر 5. شناسایی کارگاه‌های کوچک و ورود به وندور شرکت مس برای ارائۀ خدمات 6. معرفی مارک‌های مورد تأیید مجتمع به اصناف و تأمین‌کنندگان، تا درجۀ آمادگی آنان در ارائۀ خدمات‌شان افزایش یابد 7. بازدید از شهرک‌های صنعتی و ارزیابی توانمندی کارگاه‌ها و تولیدی‌ها در جهت افزایش بهره‌وری و ترغیب آنان در تأمین اقلام مورد نیاز صنایع 8. محدود کردن خرید از شرکت‌های وارداتی بازرگانی در جهت حمایت از تولیدکنندگان و اصناف 9. اقدام برای راه‌اندازی سیستم تخصیص منابع هوشمند بر مبنای ارزیابی منابع موجود و تازه‌شناسایی‌شده به‌همراه شفاف‌سازی قابلیت‌های فنی و اقتصادی آن‌ها، به‌طوری‌که بتوان با انتخاب دو اولویت از سه مؤلفۀ قیمت، کیفیت و زمان، به منابع مطلوب دست یافت 10. حمایت از کارگاه‌ها و تولیدکنندگان وابسته به مؤسسات خیریه و عام‌المنفعه 11. شناسایی تولیدکنندگان داخلی و جایگزین‌ کردن محصولات خارجی و رفع انحصار از برخی برندها یا معرفی کالاهای خاص به گروه‌های فعال جوان تحصیل‌کرده برای بومی‌سازی محصول از طریق بازدید خط تولید و نقش کالای موردنظر در پروسۀ تولید 12. همکاری با دولت در جلوگیری از فعالیت شرکت‌ها و فروشندگانی که تمایل به فعالیت در چهارچوب قوانین مالیاتی کشور ندارند 13. هماهنگی و برگزاری رده‌های آموزشی تخصصی برای سازندگان با استفاده از متخصصان شرکت خدمات و صنایع استان.

سخن آخر
معتقدیم همۀ این حرکت‌ها باید براساس برنامه صورت گیرد و ظرفیت‌ها و منابع کشور به‌طور دقیق بررسی شود؛ چراکه ظرفیت‌های بسیاری وجود دارد که ناشناخته‌اند و باید به این ظرفیت‌ها توجه‌ کرده و منابع را به تولید کالاهای باارزش و در قالب روش‌‌های کارآمد و اقتصادی تخصیص داد تا در کالاهای اساسی به بیگانگان وابسته نباشیم. خودکفایی و اقتدار اقتصادی، مستلزم توانمندی کمّی و کیفی در تولید است؛ زیرا بسنده کردن به تولیدات اندک یا نامطلوب داخلی، نمی‌تواند اقتدار ملی را به ارمغان آورد.
شرکت مس به‌منظور ایجاد «زنجیرۀ تأمین تاب‌آور» با عارضه‌یابی از طریق درک صحیحی از ساختار، اهداف و استراتژی‌های شرکت، به روابط میان اجزای «زنجیرۀ تأمین» و ریسک‌ها و مخاطرات موجود در زنجیرۀ تأمین پرداخته و به گام‌های بهبود ضروری در ذی‌نفعان این زنجیره (مصرف‌کننده و کارگزار تدارکات و تأمین‌کنندگان) در قالب 40 اقدام اصلاحی رسیده که تمامی آن‌ها تمامی آن‌ها کلید خورده و مطابق برنامۀ تنظیم‌شده، در حال انجام و تکمیل است.

 
انتهای پیام / *
 
برای این خبر نظری ثبت نشده است
نظر شما
نام :
ايميل : 
*نظرات :
متن تصویر را وارد کنید:
 

خروج




چند رسانه ای

سازمان و شرکت های مرتبط